Een Zen momentje voor leerkrachten

Ik vond het spannend om leerkrachten bij mij thuis te ontvangen. Gelukkig stond ik er niet alleen voor. Mijn artistieke vriendin Wilma hielp mee. Net als ik houdt zij van textiel, multimediaal werken en experimenteren. Ze is onderdeel van het Open Atelier van De Verborgen Tuin en een enorm inspirerende maker. Omdat ze helaas slecht hoort, kan ze niet alleen voor een groep staan. Maar samen vormen we een heel fijn duo.

Ik had geen idee welk niveau de leerkrachten zouden hebben. Samen met Wilma bedacht ik daarom een parcours: zeven kleine textielstations, met voor ieder wat wils. Voor beginners én voor gevorderden. Dingen die je in ongeveer een uur kunt maken, met materialen die makkelijk te vinden zijn en geschikt zijn voor alle leerlingen in het basisonderwijs.

Op zondag werkte ik een handout uit en uitleg bij alle stations. Die deel ik graag – je kunt ze onderaan dit artikel downloaden. Bij elk station staan foto’s met voorbeelden, grotendeels afkomstig van Instagram of uit onze eigen handen.

Langzaam druppelden de deelnemers binnen. Al snel bleek dat ongeveer de helft nog nooit met naald en draad had gewerkt. Bij anderen was de ervaring ver weggezakt. Op veel scholen wordt er tegenwoordig weinig met textiel gedaan. Zelfs als er een vakleerkracht of een handarbeidlokaal is, komt naald en draad vaak nauwelijks aan bod.

En dat vind ik eerlijk gezegd ontzettend jammer. Textiel is namelijk zo veelzijdig. Het is schoon, toegankelijk en zit vol mogelijkheden. Je leert werken met gereedschap, wat goed is voor de fijne motoriek en concentratie. Daarnaast heeft textiel ook een sterke tactiele kant: stofjes voelen fijn aan, je kunt eraan plukken, pulken, knippen en versieren. Je kunt eindeloos doorgaan met creëren – en het is ook weer makkelijk op te ruimen als de volgende les begint.

De middag begon met een korte introductie. Wilma en ik vertelden over onze passie voor textiel en legden de stations uit. We bespraken samen de mogelijkheden en uitdagingen van werken met naald en draad en lieten vervolgens onze Schatkist zien: een hoge toren en verschillende dozen gevuld met kralen, applicaties, veertjes en knopen. De naam viel meteen in de smaak. “SCHATkist”, zeiden de leerkrachten lachend. De kers op de pudding.

Het praatje bleef bewust kort. Iedereen werd aangemoedigd om snel te gaan rondkijken, neuzen en vooral: zelf aan de slag te gaan. En toen gebeurde het weer. Na ongeveer vijftien minuten werken werd het langzaam stil. Ik voelde de energie in de groep veranderen. Er ontstond een zee van rust. Iedereen was geconcentreerd aan het prikken, rijgen en creëren. Een jonge leerkracht – moeder van een zoon van zes die de afgelopen maanden niet zo lekker in zijn vel had gezeten – zei ineens: “Zo zen heb ik me in maanden niet gevoeld.” Dat soort momenten zijn voor mij goud waard. Dat gun ik leerkrachten én leerlingen zo.

Voor mij voelt het werken met textiel niet als moeite. Ik vind het heerlijk om materialen te verzamelen, toepassingen te bedenken en die vervolgens met anderen te delen en verder te ontwikkelen. Op zulke momenten vallen voor mij dingen samen. ’s Avonds zei ik tegen mijn vriend: misschien is dit wel waar ik echt impact kan maken in het onderwijs. Niet alleen met mijn hoofd, maar juist ook met hart en handen.

Ik hoop dat bij de deelnemers een vuurtje is aangewakkerd om verder te experimenteren met textiel op hun eigen school. En wie weet zie ik hen snel weer terug bij een workshop – ergens in of buiten mijn Verborgen Tuin.